MEZARISTAN “DOLINA MIRA”
“Dolina mira” je naziv velikog i historijskog mezarja u gradu Nedžefu, koje je od posebne važnosti zbog postojanja mnogih predaja o njegovoj posebnosti. Ovo mezarje spada u najveća mezarja na svijetu, te pored svoje veličine ima i dugu historiju, gdje ga neki uvršavaju i u najstarije na svijetu. Ovdje ćemo navesti neke predaje koje ukazuju o važnosti i osobenosti ovog mjesta.
Imam Ali, a.s., je kazao: “Prvi dio zemlje na kojoj se činio ibadet jeste ona koja se nalazi iza Kufe, kada je Allah naredio melecima da učine sedždu hz. Ademu, a.s., te su to učinili na zemlji iza Kufe.”[1]
Imam Ali, a.s., je kazao: “Nema tog vjernika da umre na bilo kojem dijelu Zemlje, osim da bude kazano njegovoj duši da se zaputi u ‘Dolinu mira’, jer ona je, uistinu, zemlja džennetska.”[2]
Zejd Nersi Kufljanin, jedan od ashaba Imama Sadika, a.s., i Imama Kazima, a.s., prenosi sljedeću predaju od Imama Sadika, a.s.: “Kada nastupi petak i dva bajrama, Uzvišeni Allah naredi Ridvanu, čuvaru džennetske kapije, da dozove duše vjernika koje su na raznim mjestima u Džennetu: ‘Uistinu vam je Allah dozvolio da posjetite vašu rodbinu i voljene na Dunjaluku!’ Potom će ponovo narediti Ridvanu da za svaku dušu pripremi devu iz Dženneta, na kojoj će biti nosiljka od zelenog akvamarina, a njen prekrivač će biti od žutog rubina, a na kamili će biti velovi od sandalovine. Zajahat će deve obučeni u džennetsku odoru, i okrunjeni krunom od dijamanata koji sjaje poput svjetlucavih zvijezda u vedroj noći koje svaki vidilac može da vidi; nakon čega će se u predvorju okupiti.
Potom će Uzvišeni Allah narediti Džibrilu da ih svi stanovnici nebesa dočekaju i da ih meleci otpraćaju s jednog neba na drugo, dok se ne spuste u Dolinu mira, koja se nalazi iza Kufe, odakle će se razići prema svim stranama svjetova,posjećujući svoje porodice i najmilije…’”[3]
Ličnosti sahranjene u Dolini mira i okolini Nedžefa
- Poslanik Hud, a.s.
- Poslanik Salih, a.s.
- ‘Adijj ibn Hatim, ashab Imama Alija, a.s., i zapovjednik vojske Imama Hasana, a.s.
- Abdullah ibn ‘Afif, ashab Imama Alija, a.s.
- Abdullah ibn Ebu Rafi‘, ashab Imama Alija, a.s.
- Abdullah ibn Jaktur, brat po mlijeku Imama Husejna, a.s.
- Bera ibn ‘Azib, ashab Allahova Poslanika, s.a.v.a., i Imama Alija, a.s.
- Habbab ibn El-Erett, ashab Allahova Poslanika, s.a.v.a., i Imama Alija, a.s.
- Osman ibn Hunejf, ashab Allahova Poslanika, s.a.v.a., i Imama Alija, a.s.
- Sehl ibn Hunejf, ashab Allahova Poslanika, s.a.v.a., i Imama Alija, a.s.
- Sulejm ibn Kajs Hilali, ashab Imama Alija, a.s., Imama Hasana, a.s., Imama Husejna, a.s., i Imama Sedžada, a.s.
- Hadži sejjid Ali Aga Kadi, r.a.
DOVA PRILIKOM ODLASKA NA MEZAR
Od Imama Alija, a.s., prenosi se da je kazao: “Čuo sam Allahova Poslanika, s.a.v.a., kako bi kazivao: ‘Ko uputi ovaj selam kada prođe pored mezarja bit će mu oprošteni grijesi pedeset godina!’ – Upitali su: ‘O, Allahov Poslaniče! Ako neko nema grijehe od pedeset godina?’ – Odgovorio je: ‘Biće oprošteno njegovim roditeljima, i braći i svim muslimanima!’”[4]
اَلسَّلَامُ عَلَى أَهْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مِنْ أَهْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ
يَا أَهْلَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ كَيْفَ وَجَدْتُمْ كَلِمَةَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ؟
يَا لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ بِحَقِّ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ اغْفِرْ لِمَنَ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ
وَ احْشُرْنَا فِي زُمْرَةِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ
Es-Selāmu ‘alā ehli lā ilāhe illallāhu min ehli lā ilāhe illallāhu.
Jā ehle lā ilāhe illallāhu, kejfe vedžedtum kelimete lā ilāhe illallāhu?
Jā ehle lā ilāhe illallāhu, bi hakki lā ilāhe illallāhu, igfir li men kāle lā ilāhe illallāhu.
Vahšurnā fī zumreti men kāle lā ilāhe illallāhu.
Mir vama koji ste posvjedočili ‘nema božanstva osim Allaha’, od onih koji su posvjedočili ‘nema božanstva osim Allaha’.
O, vi koji ste posvjedočili ‘nema božanstva osim Allaha’, kako ste doživjeli riječ ‘nema božanstva osim Allaha’?
O, ‘nema božanstva osim Allaha’, tako ti ‘nema božanstva osim Allaha’, oprosti onome ko kaže ‘nema božanstva osim Allaha’, i proživi nas sa skupinom, koji su rekli ‘nema božanstva osim Allaha’.
Prenosi se od Alija ibn Ebu Hamze: “Pitao sam Imama Sadika, a.s.,: ‘Da li da uputimo selam i poselamimo umrle ukopane u mezaristanima?’ – Odgovorio je: ‘Da!’ – Upitah: ‘Šta da kažem?’ – Kazao je: ‘Reci:
اَلسَّلَامُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ. أَنْتُمْ لَنَا فَرَطٌ وَ إِنَّا بِكُمْ إِنْ شَاءَ اللهُ لَاحِقُونَ۲
Es-Selāmu ‘alā ehlid-dijāri minel mu’minīne vel mu’mināt vel muslimīne vel muslimāt. Entum lena feretun ve innā bikum in šā’Allah lāhikun.
Mir vama stanovnicima ovog mjesta, od vjernika i vjernica, muslimana i muslimanki. Vi ste prije nas otišli, a mi ćemo vam se pridružiti, ako Bog da!’[5]
TURBE HZ. HUDA I HZ. SALIHA, A.S.
Jedno od poznatih turbeta i mjesta zijareta u plemenitom Nedžefu jeste mezar dva Allahova poslanika, hz. Huda i hz. Saliha. Ovo turbe se nalazi na samom početku mezaristana “Dolina mira”. Ako izađete na kapiju šejha Tusija iz harema Imama Alija, a.s., s desne strane primijetit ćete prekrasnu svijetlozelenu kupolu. To je kupola turbeta dva navedena velika Allahova poslanika, mir i blagoslovi Njegovi neka su na njih.
Prva nadstrešnica, koja je izgrađena nad njihovim mezarom, bila je po naredbi sejjida Bahrul-uluma, prije 233 godine, odnosno 1790. godine. Kasnije nekada je jedan dobrotvor njegovu kupolu ukrasio keramičkim pločicama,
Kada su britanske snage 1911. godine okupirale grad Nedžef na četrdeset dana, turbe ova dva Allahova vjerovjesnika, kao i mnoga druga sveta mjesta, bilo je uništeno. Unutar turbeta se nalazio vrijedan crveni kamen dimenija 70×20 cm, na kojem je kufskim pismom bilo uklesano ‘Ovo je kabur Huda i Saliha’. Vojnici su, s namjerom da se zatre svaki trag, na to mjesto istovarali cigle, kamenje i zemlju. Nakon četiri godine, mjesto je očišćeno i nanovo je turbe izgrađeno.
Pohvalno je na ovom mjestu klanjati dva rekata namaza i sevabe tog namaza pokloniti pred duše ova dva velika Allahova poslanika, neka je mir i blagoslov Njegov na njih, a nakon namaza proučiti i sljedeći zijaret:
اَلسَّلَامُ عَلَی أَوْليَاءِ اللهِ وَ أَصْفِيَائِهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی أُمَنَاءِ اللهِ وَ أَحِبَّائِهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی أَنْصَارِ اللهِ وَ خُلَفَائِهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی مَحَالِّ مَعْرِفَةِ اللهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی مَسَاکِنِ ذِکْرِ اللهِ. اَلسَّلَامُ عَلَ مُظْهِرِی أَمْرِ اللهِ وَ نَهْیِهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی الدُّعَاةِ إِلَی اللهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی الْمُسْتَقِرِّینَ فِی مَرْضَاتِ اللهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی الْمُخْلِصِينَ فِی طَاعَةِ اللهِ. اَلسَّلَامُ عَلَی الْأَدِلَّاءِ عَلَی اللهِ.
Es-Selāmu ‘alā evlijāillāhi ve asfijāih. Es-Selāmu ‘alā umenāillāhi ve ehibbāih. Es-Selāmu ‘alā ensārillāhi ve hulefāih. Es-Selāmu ‘alā mehālli ma‘rifetillāh. Es-Selāmu ‘alā mesākini zikrillāh. Es-Selāmu ‘alā muzhirī emrillāhi ve nehjih. Es-Selāmu ‘aled-du‘āti ilallāh. Es-Selāmu ‘alel mustekirrīne fī merdātillāh. Es-Selāmu ‘alel muhlisīne fī tā‘atillāh. Es-Selāmu ‘alel edillāi ‘alallāh.
Neka je selam Allahovim evlijama i Njegovim odabranicima. Neka je selam Allahovim povjerenicima i Njegovim voljenim. Neka je selam Allahovim pomagačima i Njegovim namjesnicima. Neka je selam mjestima Allahove spoznanje. Neka je selam mjestima Allahova spomena. Neka je selam onima koji maneifestuju Allahove naredbe i zabrane. Neka je selam pozivateljima Allahu. Neka je selam onima koji se nastaniše u Allahovom zadovoljstvu. Neka je selam onima iskrenima u pokoravanju Allahu. Neka je selam na one koji ukazuju i usmjeravaju ka Allahu.
اَلسَّلَامُ عَلَی الَّذِينَ مَنْ وَالَاهُمْ فَقَدْ وَالَی اللهَ، وَ مَنْ عَادَاهُمْ فَقَدْ عَادَی اللهَ، وَ مَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ اللهَ، وَ مَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ اللهَ، وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللهِ، وَ مَنْ تَخَلَّی مِنْهُمْ فَقَدْ تَخَلَّی مِنَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
Es-Selāmu ‘ale-llezīne men vālāhum fe kad vālallāh, ve men ‘ādāhum fe kad ‘ādallāh, ve men ‘arefehum fe kad ‘arefallāh, ve men džehilehum fe kad džehilallāh, ve meni‘-tesame bihim fe kadi-‘tesame billāh, ve men tehallā minhum fe kad tehallā minallāhi ‘azze ve dželle.
Neka je selam onima koji su ih za zaštitnike uzeli, jer uistinu su Allaha za zaštitinika uzeli. A ko im se suprostavio, uistinu se Allahu suprostavio. A ko ih je spoznao, uistinu je Allaha spoznao. A ko ih je zanemario, uistinu je Allaha zanemario. A ko ih se čvrsto drži, uistinu se Allaha čvrsto drži. A ko ih napusti uistinu je Allaha, Svemogućeg napustio.
وَ أُشْهِدُ اللهَ، إِنِّی سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمْتُمْ، وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبْتُمْ، مُؤْمِنٌ بِسِرِّکُمْ وَ عَلَانِيَتِکُمْ، مُفَوِّضٌ فِی ذَلِكَ کُلِّهِ إِلَيْکُمْ. لَعَنَ اللهُ عَدُوَّ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ، وَ أَبْرَءُ إِلَی اللهِ مِنْهُمْ. وَ صلَّی اللهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ.
Ve ušhidullāhe, innī silmun li men sālemtum, ve harbun li men hārebtum, mu’minun bi sirrikum ve ‘alānijetikum, mufevvidun fī zālike kullihi ilejkum. Le‘anallāhu ‘aduvve āli Muhammedin minel džinni vel ins, ve ebre’u ilallāhi minhum. Ve sallallāhu ‘alā Muhammedin ve ālih.
Allaha za svjedoka uzimam da sam u miru sa onima sa kojima ste vi u miru i da sam u ratu sa onima sa kojima vi ratujete. Iskreni sam vjernik vaše tajne i vaše jave. Uzdam se u vas u svemu tome. Neka Allah prokune neprijatelje porodice Muhammedove, od džinna i ljudi. Odričem ih se pred Allahom. Neka je Allahov blagoslov na Muhameda i njegovu porodicu.
[1] Biharul-envar, sv. 100, str. 232.
[2] El-Kafi, sv. 5, str. 600.
[3] Usulu-s-sitete ašr, str. 43; Isbatul-hudat, sv. 3, str. 588; Biharul-envar, sv. 6, str. 292.
[4] Biharul-envar, sv. 93, str. 203.
[5] Vesa’iluš-ši‘a, sv. 2, str. 879; Miškatul envar, str. 350, predaja 1132.
