Džamija Hannane je džamija u gradu Nedžefu, čija je, prema historijskim izveštajima, zemlja dva puta oplakala u žalosti za Imamima, a.s., prvi put tokom sahrane Princa pravovjernih, a.s., i drugi put nakon tragedije na Kerbeli. Ovi događaji je razlog za imenovanje džamije.
Dva događaja na mjestu Hannane džamije
Shodno historijskim izvještajima, na ovom mjestu su se desila dva događaja:
- Stub (ili zid) je bio lociran na ovom mjestu koji se pri noćnom sahranjivanju Princa pravovjernih, a.s., od Kufe do Nedžefa, kada su prenosili njegovo blagoslovljeno tijelo pored ovog mjesta, stub se sageo od tuge i žalosti. U predaji se pominje da je Imam Sadik, a.s., upitan o stubu koji se nalazi na putu ka Nedžefu, na što je odgovorio:
نَعَمْ إِنَّهُ لَمَّا جَازُوا بِسَرِيرِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَامُ اِنْحَنَى أَسَفًا وَ حُزْنًا عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ وَ كَذَلِكَ سَرِيرُ أَبْرَهَةَ لَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ اِنْحَنَى وَ مَالَ .
Da, kada su prolazili s tabutom Zapovjednika vjernika, a.s., stub se iz žaljenja i tugom za Zapovjednika pravovjernih, a.s., poklonio i nageo, kao što se i prijestolje Ebrehe poklonilo i nagelo kada je Abdul-Muttalib ušao.[1]
- Kada su nosili glave šehida sa Kerbele prema Kufi, na ovom mjestu su na tlo spustili glavu Imama Husejna, a.s. U tom trenutku se začuo zvuk sličan zapomaganju male deve koja je izgubila majku. Prenosi se da se Imam Sadik, a.s., zaustavio i klanjao na tri mjesta dok je putovao u Kufu i Nedžef, od kojih je jedno bilo upravo na ovom. Kada su pitali za razlog, kazao je: ‘Ovdje su stavili glavu mog djeda Husejna, a.s.’[2]
Naziv džamije, kako je gore ukazano potiče od riječi ‘hanā’ što znači pogeti se, saviti se, opet drugi kazuju da dolazi od riječi ‘hanne’ što znači spominjati nekoga u tugi, cviljenje, zapomaganje i kukanje.
Pohvalna djela u ovoj džamiji
Kada je riječ o pohvalnim djelima, koja se preporučuju da se urade u ovoj džamiji, izdvojena su tri:
- Dova nakon ulaska u džamiju
- Zijaret Imama Husejna, a.s.
- Namaz zijareta Imama Husejna, a.s.
Dova nakon ulaska u džamiju
Od Imama Sadika, a.s., prenosi se da je nakon ulaska u džamiju proučio sljedeću dovu:
اَللّٰهُمَّ إِنَّكَ تَرَىٰ مَكَانِي وَ تَسْمَعُ كَلَامِي. وَ لَا يَخْفَىٰ عَلَيْكَ شَيْءٌ مِنْ أَمْرِي، وَ كَيْفَ يَخْفَىٰ عَلَيْكَ مَا أَنْتَ مُكَوِّنُهُ وَ بَارِئُهُ. وَ قَدْ جِئْتُكَ مُسْتَشْفِعًا بِنَبِيِّكَ نَبِيِّ الرَّحْمَةِ، وَ مُتَوَسِّلًا بِوَصِيِّ رَسُولِكَ. فَأَسْأَلُكَ بِهِمَا ثَبَاتَ الْقَدَمِ، وَ الْهُدَىٰ وَ الْمَغْفِرَةَ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ.
Allāhumme inneke terā mekānī, ve tesme‘u kelāmī. Ve lā jahfā ‘alejke šej’un min emrī, ve kejfe jahfā ‘alejke mā ente mukevvinuhu ve bāri’uh. Ve kad dži’tuke mustešfi‘an bi nebijjike nebijjir-rahme, ve mutevessilen bi vesijji resūlik. Fe es’eluke bihimā sebātel kadem, vel hudā vel magfirete fid-dun’jā vel āhire.
Allahu moj! Ti vidiš gdje sam i čuješ moje riječi. Ništa ti moje nije skriveno, a i kako da Tebi bude skriveno ono čega si Ti Stvoritelj i Tvorac. Došao sam Ti tražeći zagovor Tvog Poslanika, poslanika milosti i tražeći zastupanje nasljednika Tvoga Poslanika. Pa Te njima dvojicom molim učvrsti mi korake moje, uputu i oprost na ovom svijetu i drugome.
Zijaret Imama Husejna, a.s.
U vjerodostojnoj predaji od Jezida ibn Umera stoji: “Kada je Imam Sadik, a.s., bio u mjestu po imenu Hira, obratio mi se kazujući: ‘Želiš li da ispunim svoje obećanje koje sam ti dao i pokažem tačno mjesto mezara Vođe pravovjernih, Imama Alija, a.s.?’ Odgovorih: ‘Da!’ – On, zajedno sa svojim sinom Ismailom uzjahaše konje, te i ja za njima krenuh na svome konju. Stigli smo do bijelih brežuljaka na putu između Hire i Nedžefa gdje smo se zaustavili i gdje je Imam, a.s., obavio namaz, te smo i mi nakon njega obavili namaz. Potom se obratio svome sinu kazujući: ‘Ustani i uputi selame svome djedu Husejnu sinu Alijevom, a.s.!’ Upitah: ‘Žrtvovao bih se za te, zar Imam Husejn, a.s., nije na Kerbeli sahranjen?!’ Kazao je: ‘Da. Ali kada su njegovu blagoslovljenu glavu nosili prema Siriji, jedan od naših sljedbenika ju je potajno oduzeo i sahranio pored Vođe pravovjernih, Imama Alija, a.s.’”[3]
Zijaret, koji se ovdje pominje, shodno predajama, učio ga je Imam Sadik, a.s., pored mezara Imama Alija, a.s., budući da se i tamo nalazila ukopana glava Imama Husejna, a.s. Međutim, pohvalno ga je proučiti i u ovoj džamiji jer je na ovo tlo bila spuštena glava Imama Husejna, a.s., kako je ranije i pojašnjeno.
اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ الصِّدِّيقَةِ الطَّاهِرَةِ، سَيِّدةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلَايَ، يَا أَبَا عَبْدِ اللّٰهِ، وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ.
Es-Selāmu ‘alejke jebne resūlillāh. Es-Selāmu ‘alejke jebne emīril mu’minīn. Es-Selāmu ‘alejke jebnes-siddikatit-tāhire, sejjideti nisā’il ‘ālemīn. Es-Selāmu ‘alejke jā mevlāje, jā Ebā ‘Abdillāh, ve rahmetullāhi ve berekātuh.
Selam tebi, o, sine Allahovog Poslanika. Selam tebi, o, sine Zapovjednika vjernika. Selam tebi, o, sine iskrene i čiste, predvodnice žena svih svjetova. Selam tebi, o, zaštitniče moj, o, oče Abdullahov, i Allahova milost i blagoslov Njegov.
أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلَاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ تَلَوْتَ الْكِتَابَ حَقَّ تِلَاوَتِهِ، وَ جَاهَدْتَ فِي اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهِ، وَ صَبَرْتَ عَلَى الْأَذَىٰ فِي جَنْبِهِ مُحْتَسِبًا حَتَّىٰ أَتَاكَ الْيَقِينُ.
Ešhedu enneke kad ekamtes-salāh, ve ātejtez-zekah, ve emerte bil ma‘rūf, ve nehejte ‘anil munker, ve televtel kitābe hakka tilāvetih, ve džāhedte fillāhi hakka džihādih, ve saberte ‘alel ezā fī dženbihi muhtesiben hattā etākel jekīn.
Svjedočim da si, uistinu, uspostavljao namaz, udjeljivao zekat, naređivao na dobro, odvraćao od zla, da si čitao Kur'an onako kako je objavljen, istinski se borio na Allahovom putu i strpio si se nad nepravdom očekivajući Njegovu nagradu sve dok ti nije došao suđeni čas.
وَ أَشْهَدُ أَنَّ الَّذِينَ خَالَفُوكَ وَ حَارَبُوكَ، وَ أَنَّ الَّذِينَ خَذَلُوكَ، وَ الَّذِينَ قَتَلُوكَ، مَلْعُونُونَ عَلَىٰ لِسَانِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ، وَ قَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَىٰ، لَعَنَ اللّٰهُ الظَّالِمِينَ لَكُمْ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ، وَ ضَاعَفَ عَلَيْهِمُ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ.
Ve ešhedu ennellezīne hālefūke ve hārebūk, ve ennellezīne hazelūk, vellezīne katelūk, mel‘ūnūn ‘alā lisānin-nebijjil ummijj, ve kad hābe menifterā. Le‘anallāhuz-zālimīne lekum minel evvelīne vel āhirīn, ve dā‘afe ‘alejhimul ‘azābel elīm.
I svjedočim da su oni koji su se okrenuli i ratovali protiv tebe, i one koji su te iznevjerili, i oni koji su te ubili, prokleti jezikom Vjerovjesnika Mekke. Uistinu je izgubio onaj koji je protiv tebe iznio laži. Neka Allah prokune nepravednike prema vama od prvog do posljednjeg i neka im uveća bolnu kaznu.
أَتَيْتُكَ يَا مَوْلَايَ، يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، زَائِرًا عَارِفًا بِحَقِّكَ، مُوَالِيًا لِأَوْلِيَائِكَ، مُعَادِيًا لِأَعْدَائِكَ، مُسْتَبْصِرًا بِالْهُدَىٰ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ، عَارِفًا بِضَلَالَةِ مَنْ خَالَفَكَ، فَاشْفَعْ لِي عِنْدَ رَبِّكَ.
Etejtuke jā mevlāj, jebne resūlillāh, zā’iren ‘ārifen bi hakkik, muvālijen li evlijā’ik, mu‘ādijen li a‘dā’ik, mustebsiren bil hudā ellezī ente ‘alejh, ‘ārifen bi dalāleti men hālefek, fešfa‘ lī ‘inde rabbik.
Došao sam ti, o, zaštitniče moj! O, sine Allahovog Poslanika, posjećujući te spoznajom tvoga prava, prijateljujući s tvojim prijateljima, neprijateljujući prema tvojim neprijateljima, slijedeći uputu na kojoj si ti, spoznajući zabludu onog koji ti se suprotstavio, pa se zauzmi za mene kod Gospodara svoga.
Namaz zijaret Imama Husejna, a.s.
El-Kulejni, r.a., u svojoj zbirci predaja El-Kafi u četvrtom svesku, na strani 571., prenosi predaje koje ukazuju da se Imam Sadik, a.s., na svome hodočašću i zijaretu, na tri mjesta zaustavljao i obavio pohvalni namaz, a ta mjesta su:
- Harem Imama Alija, a.s., u Nedžefu
- Mekam glave Imama Husejna, a.s., u džamiji Hannane
- Mekam Imama Mehdija, a.s., u Dolini mira.
Što se tiče samog načina i broja rekata ovog namaza, pohvalno je obaviti najmanje dva rekata, ali je bolje četiri. Namaz se obavlja tako što se nijeti ‘namaz zijareta’, na prvom rekatu, nakon sure Fatiha, pohvalno je proučiti suri Er-Rahman, dok je na drugom rekatu pohvalno proučiti Ja-Sin. Na druga dva rekata pohvalno je proučiti El-Kadr i El-Ihlas. Naravno, budući da je riječ o pohvalnim namazima, osoba može proučiti bilo koje sure po želji, a namjera je bila da se prenese onako kako je to opisano u samim predajama.
[1] Bihāru-l-envār, sv. 15, str. 160; sv. 97, str. 454.
[2] Bihāru-l-envār, sv. 97, str. 454.
[3] Biharu-l-envar, sv. 45, str, 178; Kamilu-z-zijarat, str. 34; El-Kafi, sv. 4, str. 571.
