Majka Imama Mehdija, a.s., nazivana je mnogim imenima: Nerdžis[1], Susan[2], Sakīl ili Sīkal[3], Rejhana[4], Hadisa, Hakima, Melika[5]. Među ovim imenima, najpoznatije ime je Nerdžis. U najstarijim historijskim izvještajima, poput Mesudijevog[6], kao i u predaji Hakime hatun, koja je prenijela najpoznatiju predaju o rođenju Imama Mehdija, a.s., spominje se njeno ime kao Nerdžis.[7]
Kazuje se da je mnogobrojnost imena posljedica činjenice da je u arapskoj kulturi tog vremena mnoštvo imena bilo uobičajeno za žene, i da su to većinom bila imena cvijeća.[8]
Što se tiče različitih imena majke Imama Mehdija, a.s., rečeno je da se nastojalo prikriti rođenje Imama Mehdija, a.s., pa je samim time i identitet njegove majke bio skriven.[9]
Rimska princeza
U nekim hadiskim i historijskim zbirkama pominje se detaljno kazivanje o majci Imama Mehdija, a.s., kao rimskoj princezi po imenu Melīka, kći Jūša‘, unuka rimskog cara, gdje loza njene majke seže do Šim‘ūna, jednog od havarijjuna hz. Isa, a.s. U kazivanju stoji da je Melika u palati svoga djeda usnila hz. Merjem, s.a., i hz. Fatimu, s.a. gdje ju je hz. Fatima, s.a., pozvala u islam i iznijela joj argumente o istinitosti ove vjere. Kazivanje dalje kazuje da se predala muslimanskoj vojsci te je naposljetku otkupljena shodno smjernicama Imama Hadija, a.s., gdje se udala za Imama Askerija, a.s.[10]
Smrt i turbe
Kada je riječ o smrti majke Imama Mehdija, a.s., pominju se dvojaki izvještaji:
- oni koji kazuju da je umrla 260. godine po Hidžri, prije mučeničke pogibije Imama Askerija, a.s.[11]
- oni koji kazuju da je u posljednjim trenucima blagoslovljenog života Imama Askerija, a.s., bila pored njega.[12]
Njen mezar se nalazi u Samarri u haremu Imama Hadija, a.s., i Imama Askerija, a.s., tačnije pored mezara Imama Hadija, a.s.[13]
Zijaret Nerdžis hātūn, s.a.
اَلسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللهِ، صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، الصَّادِقِ الْأَمِينِ. اَلسَّلَامُ عَلَى مَوْلَانَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ. اَلسَّلَامُ عَلَى الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِينَ الْحُجَجِ الْمَيَامِينِ. اَلسَّلَامُ عَلَى وَالِدَةِ الْإِمَامِ وَ الْمُودَعَةِ أَسْرَارِ الْمَلِكِ الْعَلَّامِ وَ الْحَامِلَةِ لِأَشْرَفِ الْأَنَامِ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا الصِّدِّيقَةُ الْمَرْضِيَّةُ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ يَا شَبِيهَةَ أُمِّ مُوسَى وَ ابْنَةَ حَوَارِيِّ عِيسَى. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا التَّقِيَّةُ النَّقِيَّةُ.
Es-Selāmu ‘alā resūlillāh, sallallāhu ‘alejhi ve ālih, es-sādikil emīn. Es-Selāmu ‘alā mevlānā emīril mu’minīn. Es-Selāmu ‘alel eimmetit-tāhirīnel-hudžedil merdijje. Es-Selāmu ‘alejke jā šebīhete ummi Mūsā vebnete havārijji ‘Īsā. Es-Selāmu ‘alejki ejjetuhet-tekijjetun-nekijj.
Mir Allahovom Poslaniku, i Allahov blagoslov, njemu i porodici njegovoj, koji je bio istinoljubiv i povjerljiv. Mir našem zaštitniku, Zapovjedniku pravovjernih. Mir čistim Imamima, dokazima blagoslovljenim. Mir majci Imama (Mehdija), i onoj kojoj su povjerene tajne Vladara sveznajućega, nositeljici najčasnijeg Božijeg stvorenja. Mir tebi, o, iskrena, kojom je Allah zadovoljan. Mir tebi, o, ti koja si slična majci Musaovoj, i kćeri Isaovog učenika. Mir tebi, o, bogobojazna i čista.
اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا الرَّضِيَّةُ الْمَرْضِيَّةُ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا الْمَنْعُوتَةُ فِي الْإِنْجِيلِ، اَلْمَخْطُوبَةُ مِنْ رُوحِ اللهِ الْأَمِينِ، وَ مَنْ رَغِبَ فِي وُصْلَتِهَا مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الْمُرْسَلِينَ، وَ الْمُسْتَوْدَعَةُ أَسْرَارَ رَبِّ الْعَالَمِينَ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ وَ عَلَى آبَائِكِ الْحَوَارِيِّينَ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ وَ عَلَى بَعْلِكِ وَ وَلَدِكِ. اَلسَّلَامُ عَلَيْكِ وَ عَلَى رُوحِكِ وَ بَدَنِكِ الطَّاهِرِ.
Es-Selāmu ‘alejki ejjetuher-redijjetul merdijje. Es-Selāmu ‘alejki ejjetuhel men‘ūtetu fil indžīl, el-mahtūbetu min rūhillāhil emīn, ve men ragibe fī vusletihā Muhammedun sejjidul murselīn, vel mustevde‘atu esrāre rabbil ‘ālemīn. Es-Selāmu ‘alejki ve ‘alā ābāikil havarijjīn. Es-Selāmu ‘alejki ve ‘alā ba‘liki ve veledik. Es-Selāmu ‘alejki ve ‘alā rūhiki ve bedenikit-tāhir.
Mir tebi, o, ti koja si Allahom zadovoljna, a i On tobom. Mir tebi, o, ti čija su svojstva pomenuta u Indžilu, i koja je zaprošena od strane Allahovog Duha povjerljivog, i koju je Predvodnik poslanika, Muhammed, želio spojiti sa svojim djetetom, i koja je bila riznica tajni Gospodara svjetova svih. Mir tebi, i tvojim precima havarijunima (apostolima). Mir tebi, i tvom suprugu i djetetu tvome. Mir tebi, i duši tvojoj i tijelu tvome čistom.
أَشْهَدُ أَنَّكِ أَحْسَنْتِ الْكَفَالَةَ، وَ أَدَّيْتِ الْأَمَانَةَ، وَ اجْتَهَدْتِ فِي مَرْضَاةِ اللهِ، وَ صَبَرْتِ فِي ذَاتِ اللهِ، وَ حَفِظْتِ سِرَّ اللهِ، وَ حَمَلْتِ وَلِيَّ اللهِ، وَ بَالَغْتِ فِي حِفْظِ حُجَّةِ اللهِ، وَ رَغِبْتِ فِي وُصْلَةِ أَبْنَاءِ رَسُولِ اللهِ، عَارِفَةً بِحَقِّهِمْ، مُؤْمِنَةً بِصِدْقِهِمْ، مُعْتَرِفَةً بِمَنْزِلَتِهِمْ، مُسْتَبْصِرَةً بِأَمْرِهِمْ، مُشْفِقَةً عَلَيْهِمْ، مُؤْثِرَةً هَوَاهُمْ.
Ešhedu enneki ahsentil kefāle, ve eddejtil emāne, ve-džtehedti fī merdātillāh, ve saberti fī zātillāh, ve hafizti sirrallāh, ve hamelti velijjallāh, ve bālagti fī hifzi hudždžetillāh, ve ragibti fī vusleti ebnāi resūlillāh, ‘ārifeten bi hakkihim, mu’mineten bi sidkihim, mu‘terifeten bi menziletihim, mustebsireten bi emrihim, mušfikaten ‘alejhim, mu’sireten hevāhum.
Svjedočim da si zaista na najljepši način ispunila ono čime si bila zadužena, i da si ispunila povjerenje, i da si se trudila u sticanju zadovoljstva Allahovog, i da si bila strpljiva samo Allaha radi, i da si čuvala Allahovu tajnu, i da si nosila Allahovog prijatelja, i da si podnosila krajnji napor u čuvanju Dokaza Allahovog, i da si žurila ka spajanju sa sinovima Allahovog Poslanika, poznajući njihova prava, i vjerujući u istinitost njihovu, priznajući položaj njihov, bivajući pronicljivom u zapovijedi njihovoj, bila si milosrdna prema njima i davala si prednost željama njihovim nad svojim.
وَ أَشْهَدُ أَنَّكِ مَضَيْتِ عَلَى بَصِيرَةٍ مِنْ أَمْرِكِ، مُقْتَدِيَةً بِالصَّالِحِينَ، رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً، تَقِيَّةً نَقِيَّةً زَكِيَّةً. فَرَضِيَ اللهُ عَنْكِ وَ أَرْضَاكِ، وَ جَعَلَ الْجَنَّةَ مَنْزِلَكِ وَ مَأْوَاكِ. فَلَقَدْ أَوْلَاكِ مِنَ الْخَيْرَاتِ مَا أَوْلَاكِ وَ أَعْطَاكِ مِنَ الشَّرَفِ مَا بِهِ أَغْنَاكِ، فَهَنَّاكِ اللهُ بِمَا مَنَحَكِ مِنَ الْكَرَامَةِ وَ أَمْرَأَكِ.
Ve ešhedu enneki medajti ‘alā besīretin min emrik, muktedijeten bis-sālihīn, rādijeten merdijje, tekijjeten nekijjeten zekijje. Fe radijallāhu ‘anki ve erdāk, ve dže‘alel džennete menzileki ve me’vāk. Fe lekad evlāki minel hajrāti mā evlāki ve a‘tāki mineš-šerefi mā bihi agnāk, fe hennākillāhu bimā menehaki minel kerāmeti ve emre’e.
I svjedočim da si proživjela Ovaj svijet sa pronicljivošću kada je u pitanju vjera tvoja i pristajala si uz dobre, Allahom zadovoljna, On zadovoljan tobom, bogobojazna, čista, pročišćena; Pa neka je Allah zadovoljan tobom, i tebe učinio zadovoljnom, neka ti da Džennet kao stanište i utočište, pa On je dao tebi od svih dobara ono što ti je dao; i podario ti je čast kojom te je učinio neovisnom, pa neka ti je prijatno ono što ti je Allah dao od časti, i ugodno ti bilo!
Potom podigni glavu i reci:
اَللّٰهُمَّ إِيَّاكَ اعْتَمَدْتُ، وَ لِرِضَاكَ طَلَبْتُ، وَ بِأَوْلِيَائِكَ إِلَيْكَ تَوَسَّلْتُ، وَ عَلَىٰ غُفْرَانِكَ وَ حِلْمِكَ اتَّكَلْتُ، وَ بِكَ اعْتَصَمْتُ، وَ بِقَبْرِ أُمِّ وَلِيِّكَ لُذْتُ. فَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ انْفَعْنِي بِزِيَارَتِهَا، وَ ثَبِّتْنِي عَلَىٰ مَحَبَّتِهَا، وَ لَا تَحْرِمْنِي شَفَاعَتَهَا وَ شَفَاعَةَ وَلَدِهَا، وَ ارْزُقْنِي مُرَافَقَتَهَا، وَ احْشُرْنِي مَعَهَا وَ مَعَ وَلَدِهَا، كَمَا وَفَّقْتَنِي لِزِيَارَةِ وَلَدِهَا وَ زِيَارَتِهَا .
Allāhumme, ijjāke i‘temedtu, ve li ridāke talebtu, ve bi evlijāike ilejke tevesseltu, ve ‘alā gufrānike ve hilmike ittekeltu, ve bike i‘tesamtu, ve bi kabri ummi velijjike luztu. Fe salli ‘alā Muhammedin ve āli Muhammed, ve-nfa‘nī bi zijāretihā, ve sebbitnī ‘alā mehabbetihā, ve lā tahrimnī šefā‘atehā ve šefā‘ate veledihā, ve-rzuknī murāfekatehā, va-hšurnī me‘ahā ve me‘a veledihā, kemā veffaktenī li zijāreti veledihā ve zijāretihā.
Allahu moj! U Tebe se pouzdajem, tražim Tvoje zadovoljstvo, kroz Tvoje prijatelje Tebi se obraćam, oslanjam se na Tvoj oprost i strpljenje, Tebe se čvrsto držim, i kod mezara majke Tvog evlije tražim utočište. Zato, blagoslovi Muhammeda i porodicu Muhammedovu, učini da se okoristim njenom posjetom, učvrsti me u ljubavi prema njoj, ne uskrati mi njeno posredovanje i posredovanje njenog sina, opskrbi me njenim društvom, i proživi me s njom i njenim sinom, kao što si mi omogućio da posjetim njenog sina i nju.
اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِالْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِينَ، وَ أَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِالْحُجَجِ الْمَيَامِينَ مِنْ آلِ طٰهَ وَ يس، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الطَّيِّبِينَ، وَ أَنْ تَجْعَلَنِي مِنَ الْمُطْمَئِنِّينَ الْفَائِزِينَ الْفَرِحِينَ الْمُسْتَبْشِرِينَ، الَّذِينَ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لَا هُمْ يَحْزَنُونَ، وَ اجْعَلْنِي مِمَّنْ قَبِلْتَ سَعْيَهُ، وَ يَسَّرْتَ أَمْرَهُ، وَ كَشَفْتَ ضُرَّهُ، وَ آمَنْتَ خَوْفَهُ.
Allāhumme innī etevedždžehu ilejke bil eimmetit-tāhirīn, ve etevesselu ilejke bil hudžedžil mejāmīne min āli Tā-Hā ve Jā-Sīn, en tusallije ‘alā Muhammedin ve āli Muhammein et-tajjibīn, ve en tedž‘alenī minel mutmeinnīnel fāizīnel ferihīnel mustebširīn, ellezīne lā havfun ‘alejhim ve lā hum jahzenūn, vedž‘alnī mimmen kabilte sa‘jeh, ve jesserte emreh, ve kešefte durreh, ve āmente havfeh.
Allahu moj! Obraćam se Tebi putem čistih Imama, i tražim kod Tebe posredništvo putem dokaza blagoslovljenjih iz porodice Ta-Ha i Ja-Sina, da blagosloviš Muhammeda i Muhammedovu dobru porodicu, i da me učiniš od onih koji su spokojni, uspješni, sretni i obradovani, od onih koji nemaju straha niti tuguju. I učini da budem od onih čiji je trud prihvaćen, čiji su poslovi olakšani, čije su nevolje otklonjene, i koji su zaštićeni od straha.
اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ. وَ لَا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيَارَتِي إِيَّاهَا، وَ ارْزُقْنِي الْعَوْدَ إِلَيْهَا أَبَدًا مَا أَبْقَيْتَنِي، وَ إِذَا تَوَفَّيْتَنِي فَاحْشُرْنِي فِي زُمْرَتِهَا، وَ أَدْخِلْنِي فِي شَفَاعَةِ وَلَدِهَا وَ شَفَاعَتِهَا، وَ اغْفِرْ لِي وَ لِوَالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ، وَ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا بِرَحْمَتِكَ عَذَابَ النَّارِ. وَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا سَادَاتِي وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ.
Allāhumme bi hakki Muhammedin ve āli Muhammed, salli ‘alā Muhammedin ve āli Muhammed, ve lā tedž‘alhu āhirel ‘ahdi min zijāretī ijjāhā, ve-rziknil ‘avde ilejhā ebeden mā ebkajtenī, ve izā teveffejtenī fahšurnī fī zumretihā, ve edhilnī fī šefā‘ati veledihā ve šefā‘atihā, va-gfir lī ve li vāledejje ve lil mu‘minīne vel mu’minīnāt, ve ātinā fid-dunjā haseneten ve fl āhireti haseneten ve kinā bi rahmetike ‘azāben-nār. Ves-selāmu ‘alejkum jā sādātī ve rahmetullāhi ve berekātuh.
Allahu moj! Tako ti prava Muhammeda i porodice Muhammedove, blagoslovi Muhammeda i porodicu Muhammedovu, i ne učini da ovo bude moj posljednji put da je posjećujem, i opskrbi me da se uvijek mogu vraćati njoj sve dok me čuvaš na ovom svijetu. Kada me usmrtiš, proživi me u njenom društvu, i uvedi me u zauzimanje njenog sina, i njeno zauzimanje. Oprosti meni, mojim roditeljima, vjernicima i vjernicama. Podari nam dobro na ovom svijetu i na ahiretu, i zaštiti nas svojom milošću od patnje u Vatri. Mir i blagoslov na vas, o, moji predvodnici, i milost Allahova i Njegovi blagoslovi.
[1] Kemālud-dīn, sv. 2, str. 432.
[2] Tārīhul eimme, str. 26.
[3] Sejru a‘lāmin-nubelā, sv. 13, str. 121.
[4] Kemālud-dīn, sv. 2, str. 432.
[5] Farhang nāme-je mahdavijjat, str. 371.
[6] Isbātul vesijje, str. 258.
[7] Bihārul envār, sv. 51, str. 2.
[8] Mevsū‘atul imāmil Mehdī, sv. 1, str. 242.
[9] Dāneš nāme-je emām Mahdī, sv. 2, str. 194.
[10] Kemālud-dīn, sv. 2, str. 417; Dāneš nāme-je emām Mahdī, sv. 2, str. 179; Delāilul imāme, str. 262; El-Gajbe, str. 417, predaja 178.
[11] Kemālud-dīn, sv. 2, str. 431.
[12] Kemālud-dīn, sv. 2, str. 474.
[13] Rahnemā-je zijāretī va sijāhatī, str. 309.
